Lista aktualności Lista aktualności

OCHRONA GATUNKOWA PTAKÓW

W Polsce prawie wszystkie gatunki ptaków objęte są ścisłą ochroną gatunkową.
Do lęgów w okresie od 15 marca do 15 lipca na terenach leśnych przystępuje około 130 gatunków ptaków, z czego w każdym nadleśnictwie zaobserwować można
po kilkadziesiąt różnych gatunków.

Szacuje się, że na jednym hektarze lasu do lęgów przystępuje od kilku do kilkunastu par różnych gatunków ptaków, tak więc w jednym czasie na jednym hektarze lasu przebywa od kilkudziesięciu do kilkuset osobników (dorosłych i młodych).

W zależności od składu gatunkowego i fazy rozwojowej drzewostanu zaobserwować możemy różne zagęszczenie ptaków i ich zróżnicowanie gatunkowe.

Gniazda w zależności od upodobań danego gatunku budowane są w obrębie całego przekroju pionowego drzewostanu: na ziemi, pod korą, na gałęziach w podszycie
lub podroście, na gałęziach w koronach drzew, w dziuplach i w wykrotach.

Aby umożliwić ptakom skuteczne odbycie lęgów oraz chronić ich miejsca rozrodu opracowane zostały wytyczne w zakresie ograniczenia przypadków nieumyślnego niszczenia miejsc rozrodu i lęgów ptaków podczas prowadzenia zabiegów gospodarczych związanych z pozyskaniem drewna.

Przed przystąpieniem do prac związanych z pozyskaniem drewna w drzewostanie zaplanowanym do zabiegu zawsze przeprowadzona jest wizja lokalna. Wszystkie znalezione drzewa dziuplaste oraz drzewa z widocznymi gniazdami pozostają w stanie naruszonym. Drzewa dziuplaste oznaczane są zieloną farbą a znaleziona gniazda naziemne i nadrzewne oznacza się specjalną taśmą ostrzegawczą. Ponadto osoba dokonująca wizji sporządza notatkę a leśniczy zobligowany jest powiadomić wykonawcę praco zidentyfikowanych gniazdach, które podlegają bezwzględnej ochronie.

W ramach dobrej praktyki leśnej od dawna w polskich lasach praktykowane jest pozostawianie kęp starodrzewu. W każdym drzewostanie objętym cięciami rębnymi przed rozpoczęciem prac wyznacza się fragment drzewostanu o szczególnych wartościach przyrodniczych o powierzchni min. 6 ar (5% powierzchni drzewostanu), który zapewni występowanie elementów biocenozy (roślin i zwierząt) istotnych dla trwałości procesów ekologicznych. Na tych powierzchniach nie prowadzone są żadne prace a porastające je drzewa pozostawione są tam do biologicznej śmierci.

Większość ptaków wykazuje znaczne przywiązanie do miejsc lęgowych, do których wracają zazwyczaj przez wiele lat. Dlatego niezwykle ważne jest utrzymanie w formie niezmienionej terenów przylegających, aby nawet najdrobniejsza zmiana w otoczeniu nie wpłynęła na porzuceniu w przyszłości miejsca gniazdowania.  W Polsce występuje 20 gatunków ptaków objętych tzw. ochroną strefową.  Dla tych gatunków zazwyczaj wyznacza się dwie strefy – całoroczną i okresową. Strefa całoroczna - chroniąca najbliższe otoczenie gniazda chroni tereny przyległe przed wszelką ingerencją człowieka. Całoroczny zakaz wejścia i wykonywania wszelkich prac w tym obszarze czyni z nich małe ścisłe rezerwaty przyrody. Strefa okresowa to kolejna strefa, która na za zadanie zapewnienie spokoju ptakom w okresie rozrodczym. Tutaj wszelkie prace mogą być prowadzone, ale tylko poza okresem lęgowym, tak aby nie powodować niepokojenia ptaków wyprowadzających lęgi.

 W naszym nadleśnictwie występują 3 gatunki objęte ochroną strefową: bielik, bocian czarny i rybołów. Dla ochrony miejsc rozrodu wyznaczone zostały strefy ochrony całorocznej i okresowej. Granice stref oznaczone są specjalnymi tablicami urzędowymi, informującymi o strefie ochrony ostoi, miejsc rozrodu i regularnego przebywania gatunku objętego ochroną. Uszanujmy ich spokój, aby nadal te rzadkie
i cenne gatunki mogły cieszyć nas swoją obecności w naszych lasach.

 

Tekst: A. Wasieczko

            G. Mastalerz

Foto: Archiwum Nadleśnictwa